Za co sędzia gwiżdże: stopa, wysoki kij, obstrukcja – przewinienia, które dziwią rodziców na trybunach

Piłka odbija się od buta, a sędzia gra dalej. Chwilę później pada gwizdek, choć nikt nikogo nie dotknął. W hokeju na trawie część przewinień sędzia ocenia przez to, co zawodnik na nich zyskał, a nie przez sam kontakt. Krótkie definicje są w naszym słowniczku hokeja na trawie. Tutaj: co mówią aktualne przepisy gry FIH, jak to wygląda na boisku i jakim gestem sędzia pokazuje decyzję.

Najpierw korzyść, potem gwizdek

Według przepisów FIH kara należy się tylko wtedy, gdy drużyna straciła na tym, że rywal złamał przepisy. Jeśli poszkodowani mogą dalej rozwijać akcję, sędzia pokazuje korzyść: jedno ramię wyciągnięte wysoko w kierunku ich ataku. Gdy już ją pokazał, nie wraca do pierwotnej kary.

Stopa: kiedy piłka w nodze to przewinienie

Zawodnikom z pola nie wolno zatrzymywać, kopać, popychać, podnosić, rzucać ani nieść piłki żadną częścią ciała. Przepisy od razu dodają zastrzeżenie: samo trafienie piłki w stopę, rękę czy tułów nie zawsze jest przewinieniem. Sędzia gwiżdże, gdy zawodnik zyskał na tym przewagę albo ustawił się celowo, żeby zatrzymać piłkę ciałem.

Piłka odbija się od nogi i odskakuje tak, że zawodnik nic na tym nie zyskał, więc gra może toczyć się dalej. Jeśli piłka po odbiciu od stopy zostaje przy nim i dzięki temu utrzymuje posiadanie, to już przewinienie. Gest sędziego: lekko unosi nogę i dotyka jej ręką w okolicy stopy lub kostki.

„Wysoki kij” i niebezpieczna gra

Aktualne przepisy FIH nie mierzą wysokości kija od ramienia. Mówią, że kij trzeba trzymać i nie wolno używać go w sposób niebezpieczny, a zawodnik nie może podnosić kija nad głowy innych zawodników. Jednocześnie wolno zagrać piłkę w kontrolowany sposób na dowolnej wysokości, także powyżej ramienia, jeśli nie prowadzi to do zagrożenia. Sama wysokość kija przy kontrolowanym przyjęciu nie przesądza o przewinieniu, jeśli nie stwarza zagrożenia i nie narusza zakazu podnoszenia kija nad głowy innych zawodników.

Niebezpieczna gra to szersza kategoria: nie wolno zagrywać piłki niebezpiecznie ani w sposób, który prowadzi do niebezpiecznej sytuacji. Piłkę uznaje się za niebezpieczną także wtedy, gdy zmusza przeciwnika do uzasadnionego uniku. Gest sędziego: przedramię położone ukośnie na klatce piersiowej.

Podniesiona piłka: co wolno, a czego nie

• Uderzenie. Nie wolno celowo podnosić piłki uderzeniem, z wyjątkiem strzału na bramkę. Nieumyślne podniesienie uderzeniem nie jest przewinieniem, chyba że jest niebezpieczne.
• Flick i scoop. Podnoszenie piłki pchnięciem lub podbiciem jest dozwolone, jeśli nie jest niebezpieczne. Flick albo scoop w stronę przeciwnika, który jest bliżej niż 5 metrów, przepisy uznają za niebezpieczny.
• Nad kijem lub ciałem rywala. Przerzucenie piłki nad kijem albo ciałem przeciwnika przy ziemi jest dozwolone, także w kole, o ile sędzia nie uzna go za niebezpieczne.
• Wbieganie w strzał. Jeśli przeciwnik wyraźnie wbiega w strzał albo w atakującego, nie próbując zagrać piłki kijem, karany jest on.

Gest przy podniesionej piłce: dłonie ułożone poziomo przed ciałem, jedna około 15 cm nad drugą.

Obstrukcja: zasłanianie piłki

Nie wolno przeszkadzać przeciwnikowi, który próbuje zagrać piłkę. Według przepisów FIH obstrukcją jest wchodzenie tyłem w przeciwnika, fizyczne przeszkadzanie jego kijowi lub ciału oraz zasłanianie piłki kijem albo dowolną częścią ciała przed prawidłowym odbiorem. W uwagach o stosowaniu przepisów komisja przepisów FIH prosi sędziów, żeby surowiej karali zasłanianie piłki kijem.

Z piłką wolno ruszyć w dowolną stronę, ale nie ciałem w przeciwnika i nie tak, żeby wejść między piłkę a rywala, który jest w zasięgu gry i próbuje ją zagrać. Osobna odmiana to obstrukcja trzeciej osoby: zawodnik bez piłki wbiega przed przeciwnika albo go blokuje, żeby ten nie mógł zagrać. Dotyczy to także atakujących, którzy przy karnym rogu przecinają drogę obrońcom lub bramkarzowi. Gest sędziego: skrzyżowane przedramiona przed klatką piersiową.

Kij przeciwnika, odbiór i tylna strona kija

Nie wolno dotykać, chwytać ani przeszkadzać innym zawodnikom, ich kijom ani strojom, więc uderzenie w kij rywala zamiast w piłkę jest przewinieniem. Odbiór jest dozwolony tylko wtedy, gdy zawodnik może zagrać piłkę bez kontaktu z ciałem przeciwnika. Wślizgi i inne zbyt fizyczne wejścia, które przewracają rywala i mogą spowodować uraz, przepisy każą karać karą meczową i osobistą. Do tego dwa przepisy o samym kiju: nie wolno grać piłki tylną stroną kija ani mocno uderzać forehandem krawędzią kija.

Co sędzia może przyznać

• Rzut wolny – za przewinienie poza strefami 23 metrów, za przewinienie atakującego w strefie 23 metrów rywala i za nieumyślne przewinienie obrońcy w jego strefie 23 metrów poza kołem. Przeciwnicy muszą stać co najmniej 5 metrów od piłki.
• Karny róg – między innymi za przewinienie obrońcy w kole, które nie zapobiegło prawdopodobnej bramce, za umyślne przewinienie obrońcy w jego strefie 23 metrów poza kołem i za umyślne zagranie piłki przez obrońcę za linię końcową, z wyjątkiem dozwolonego odbicia przez bramkarza. Przebieg opisaliśmy we wpisie o karnym rogu.
• Rzut karny – za przewinienie obrońcy w kole, które zapobiegło prawdopodobnej bramce, i za umyślne przewinienie w kole wobec przeciwnika, który ma piłkę albo możliwość jej zagrania.

Kartki to kary osobiste i mogą dojść do kary meczowej. Zielona kartka oznacza ostrzeżenie i zawieszenie na 2 minuty gry, żółta zawieszenie na co najmniej 5 minut gry, czerwona wykluczenie do końca meczu. Przez czas każdego zawieszenia drużyna gra w osłabieniu. Nowe wydanie przepisów FIH, które wchodzi w życie 1 listopada 2026, określa żółtą kartkę jako zawieszenie na 5 albo 10 minut. Od kiedy dane rozgrywki stosują nowe wydanie, decyduje ich regulamin.

Piłka trafiająca w nogi to zwykła sytuacja meczowa. Przepisy FIH zalecają zawodnikom z pola ochronę goleni, kostek i zębów, a o obowiązku decyduje regulamin danych rozgrywek. Jak dobrać nagolenniki, piszemy we wpisie o nagolennikach i ochraniaczu na zęby, a dostępne modele są w kategorii ochraniacze.