Blog
Przyjęcie piłki w hokeju na trawie – forhend, rewers, w biegu i pod presją: technika i ćwiczenia
To ciąg dalszy wpisu Push, flick, slap i hit – podstawowe zagrania i co w kiju je ułatwia. Tamten tekst opisuje, jak piłkę wysłać; ten opisuje, jak ją odebrać. Przyjęcie piłki w hokeju na trawie to pierwszy kontakt z piłką po podaniu: kij zatrzymuje ją albo od razu kieruje tam, skąd da się zagrać dalej. Poniżej postawa i chwyt, przyjęcie forhendem i rewersem, przyjęcie w biegu, pod presją rywala i z powietrza, przepisy, które dotyczą przyjęcia, błędy oraz sześć ćwiczeń dla par i małych grup.
Opisujemy technikę dla zawodnika z pola na trawie. W hali piłka zachowuje się inaczej i obowiązują inne przepisy; o tym jest osobny wpis o różnicach w przepisach hokeja halowego. Ćwiczenia z mocniejszym podaniem i z piłką podniesioną wykonuj w nagolennikach i z ochraniaczem na zęby, pod nadzorem trenera.
Przyjęcie piłki w hokeju na trawie: co to znaczy dobrze przyjąć
Dobre przyjęcie to nie tylko piłka, która nie odskoczyła. To piłka, która po pierwszym kontakcie leży tam, skąd możesz od razu zrobić następny ruch: podać, ruszyć z nią albo uderzyć. W szkoleniu rozróżnia się dwa rodzaje przyjęcia:
- Przyjęcie zatrzymujące. Kij wytraca prędkość piłki i zostawia ją przy sobie. Przydaje się, gdy masz czas i miejsce albo gdy musisz uspokoić grę.
- Przyjęcie kierunkowe. Kij nie zatrzymuje piłki, tylko zmienia jej kierunek, na przykład do przodu, w wolną przestrzeń albo z dala od rywala. Pierwszy kontakt staje się wtedy pierwszym krokiem akcji.
Na początku nauki ćwiczy się przyjęcie zatrzymujące, bo uczy kontroli. W meczu przewagę daje przyjęcie kierunkowe: zawodnik, który przyjmuje piłkę w miejscu, daje rywalowi czas na doskok. Dlatego od pierwszych tygodni warto do ćwiczenia zatrzymania dodawać pytanie „gdzie piłka ma leżeć po przyjęciu”.
Postawa i chwyt przed przyjęciem
Przyjęcie zaczyna się przed kontaktem z piłką. Zanim podanie do Ciebie dotrze, ustaw ciało i kij:
- Chwyt. Lewa ręka trzyma górę rączki, prawa niżej, w dolnej części owijki, tak jak przy prowadzeniu piłki. Prawa ręka trzyma luźniej i odpowiada za czucie piłki, lewa ustawia kąt główki.
- Nogi. Kolana ugięte, ciężar ciała na przodzie stóp, stopy rozstawione mniej więcej na szerokość barków. Z takiej pozycji łatwiej zrobić krok w stronę podania, gdy piłka idzie obok.
- Kij. Główka nisko, blisko ziemi, wcześniej, niż piłka dotrze. Kij uniesiony w ostatniej chwili zostawia pod sobą szparę, przez którą piłka przechodzi.
- Wzrok. Patrzysz na piłkę aż do kontaktu, a przed podaniem rzucasz okiem na to, co jest wokół Ciebie, żeby wiedzieć, w którą stronę przyjąć.
Kluczowe jest pochylenie kija nad piłką. Główka nie stoi pionowo, tylko jest lekko nachylona do przodu, tak że kij tworzy z ziemią daszek. Piłka, która podskoczy na nierównej murawie, uderza wtedy w kij i spada w dół, zamiast przeskoczyć nad główką.
Przyjęcie forhendem
Forhend to przyjęcie płaską stroną kija, gdy piłka idzie z przodu albo z prawej strony. To przyjęcie, od którego zaczyna się naukę.
- Ustawienie. Piłka ma trafić w kij przed prawą stopą albo lekko na prawo od niej. Jeśli podanie idzie obok, przesuwasz się nogami, a nie samymi rękami.
- Kontakt. Płaska strona główki skierowana na podanie, kij pochylony nad piłką. Piłka dotyka kija w dolnej części, przy główce.
- Amortyzacja. W chwili kontaktu ręce lekko cofają się razem z piłką. To wytraca prędkość, a piłka zostaje przy kiju. Sztywny, nieruchomy kij odbija piłkę jak ściana.
- Wyjście z przyjęcia. Po zatrzymaniu piłka leży przed Tobą, nie pod stopami. Z tego miejsca możesz zagrać push albo ruszyć z piłką bez poprawiania jej.
Kąt główki decyduje o kierunku. Główka ustawiona prostopadle do podania zatrzymuje piłkę. Główka lekko obrócona w prawo albo w lewo kieruje ją w tę stronę. Na tym opiera się przyjęcie kierunkowe forhendem: nie zmieniasz ruchu, tylko kąt.
Przyjęcie rewersem
Rewers (backhand, reverse) to przyjęcie odwróconym kijem, gdy piłka idzie z lewej strony. Także tu piłkę przyjmuje się płaską stroną kija; wypukłą stroną nie wolno grać. Kij obraca lewa ręka, a prawa pozwala mu obrócić się w dłoni.
- Ustawienie. Piłka ma trafić w kij przed lewą stopą albo na lewo od niej. Lewy bark lekko cofnięty, żeby zrobić miejsce dla kija.
- Kąt. Odwrócona główka leży nisko, czubkiem skierowanym w dół, a trzon jest mocniej pochylony niż przy forhendzie. Daje to większą powierzchnię kontaktu przy ziemi.
- Amortyzacja. Ręce cofają się razem z piłką, tak samo jak przy forhendzie. Rewers przy wolnym podaniu można zrobić miękko; przy mocnym podaniu łatwiej o odbicie, więc kij musi być przyłożony wcześniej.
- Przejście na forhend. Po przyjęciu rewersem piłka zostaje po lewej stronie. Jeśli następnym zagraniem jest push forhendem, przeciągasz ją przed siebie jednym ruchem.
Rewers sprawia początkującym więcej kłopotu, bo wymaga obrotu kija i zejścia nisko. Dobrze jest ćwiczyć go od początku tyle samo co forhend, a nie omijać, obiegając piłkę, żeby przyjąć ją z prawej strony. Obieganie zabiera czas, a w meczu rywal z tego korzysta.
Z rewersem wiąże się też ustawienie na boisku. Zawodnik grający po lewej stronie boiska ma podanie od środka nadchodzące z prawej i przyjmuje je forhendem; po prawej stronie podanie od środka nadchodzi z lewej, a więc na rewers albo z obrotem ciała. Dlatego przy ćwiczeniach warto zmieniać strony, a nie stawać za każdym razem w tym samym miejscu, w którym gra się w drużynie.
Przyjęcie w biegu i ustawienie ciała
W meczu rzadko przyjmujesz piłkę, stojąc w miejscu. Podanie dochodzi, gdy biegniesz, a zadaniem pierwszego kontaktu jest utrzymać tempo akcji. Trzy zasady:
- Wychodź do podania. Krok w stronę piłki skraca jej drogę i odbiera rywalowi czas na przechwyt. Czekanie na piłkę daje mu ten czas.
- Otwórz ciało. Ustaw się bokiem do linii podania, tak żeby widzieć i piłkę, i pole przed sobą. Z takiej pozycji piłka przyjęta z lewej strony może od razu przejść na prawą i dalej do przodu, bez zatrzymania.
- Przyjmuj w kierunku gry. Przy przyjęciu w biegu piłka powinna wylądować przed Tobą, w tempie Twojego biegu. Za mocno zatrzymana piłka zostaje za plecami, za słabo zatrzymana ucieka za daleko.
Po przyjęciu w biegu zaczyna się prowadzenie piłki. Jak prowadzić ją dalej, w biegu i pod presją, opisujemy w kolejnym wpisie tej serii.
Przyjęcie w meczu: presja, piłka z powietrza, karny róg, mokra murawa
Na treningu podanie przychodzi czyste i bez rywala. W meczu przyjęcie odbywa się w czterech sytuacjach, które wymagają czegoś więcej niż samej techniki: pod presją obrońcy, z piłką w powietrzu, przy karnym rogu i na boisku, które nie jest suche i równe.
Pod presją rywala: osłona, stopa i obstrukcja
Gdy obrońca stoi blisko, przyjęcie musi uwzględnić to, gdzie on jest. Piłkę przyjmujesz po stronie, po której rywal nie sięgnie jej kijem, a pierwszy kontakt odsuwa ją od niego. Tu jednak zaczynają się przepisy, które warto znać, zanim zaczniesz zasłaniać piłkę.
- Obstrukcja. Według przepisów FIH obstrukcją jest między innymi zasłanianie piłki kijem albo dowolną częścią ciała przed prawidłowym odbiorem. Z piłką wolno ruszyć w dowolną stronę, ale nie wolno wejść między piłkę a rywala, który jest w zasięgu gry i próbuje ją zagrać. Osłona to więc przyjęcie z dala od rywala, a nie stanięcie plecami do niego z piłką przy stopach.
- Stopa. Zawodnikom z pola nie wolno zatrzymywać piłki żadną częścią ciała. Samo trafienie piłki w stopę nie musi być przewinieniem: sędzia gwiżdże, gdy zawodnik zyskał na tym przewagę albo celowo ustawił się tak, żeby zatrzymać piłkę ciałem. Nieudane przyjęcie, po którym piłka odbija się od buta i zostaje przy zawodniku, sędzia może więc odgwizdać.
Szczegóły tych przepisów i gesty sędziów opisaliśmy we wpisie Za co sędzia gwiżdże: stopa, wysoki kij, obstrukcja. Dla przyjęcia płynie z nich jeden praktyczny wniosek: kij ma być przed stopami, nisko, wcześniej niż piłka. Piłka zatrzymana kijem przed stopą nie trafia w but.
Piłka z powietrza
Część podań dochodzi górą: po flicku nad linią rywali albo po przypadkowym podbiciu. Przepisy FIH pozwalają zagrać piłkę w kontrolowany sposób na dowolnej wysokości, także powyżej ramienia, jeśli nie prowadzi to do zagrożenia. Nie wolno przy tym podnosić kija nad głowy innych zawodników ani grać w sposób niebezpieczny.
Technicznie przyjęcie piłki z powietrza polega na tym, żeby podstawić płaską stronę kija pod tor spadającej piłki i zamortyzować ją ruchem rąk w dół, tak żeby spadła przed Tobą, a nie odbiła się wysoko. Przy piłce spadającej blisko ciała łatwiej przyjąć ją forhendem z kijem trzymanym bardziej pionowo; przy piłce po lewej stronie – rewersem. Tego przyjęcia nie ćwiczy się na pierwszych treningach i nie ćwiczy się go bez trenera: piłka do hokeja jest twarda, a ćwiczenie wymaga nagolenników, ochraniacza na zęby i wolnej przestrzeni wokół.
Stoper przy karnym rogu
Przy karnym rogu jedno przyjęcie decyduje o całej akcji. W typowym wariancie piłkę wprowadzoną z linii końcowej zatrzymuje zawodnik nazywany stoperem, a dopiero po tym zatrzymaniu kolega oddaje strzał albo drag flick. Jak wygląda cały stały fragment i jaką ochronę zakładają obrońcy, opisaliśmy we wpisie o karnym rogu; tu tylko o samym przyjęciu.
Zadanie stopera różni się od zwykłego przyjęcia: piłka ma się zatrzymać w konkretnym miejscu i nie ruszać, bo strzelający zaczyna swój ruch, zanim stoper skończy. Stoper ustawia się nisko, kij trzyma przed sobą, często położony płasko na ziemi albo prawie płasko, prostopadle do toru piłki, tak żeby piłka nie przeszła pod nim ani nie przeskoczyła. Amortyzacja jest minimalna, bo wprowadzenie jest mocne, ale kij nie może być sztywny jak deska. Po zatrzymaniu stoper zabiera kij i schodzi z linii strzału. To przyjęcie ćwiczy się osobno, z trenerem i w pełnym sprzęcie ochronnym.
Mokra i nierówna murawa
Na mokrej sztucznej trawie piłka może toczyć się szybciej i ślizgać, a na nierównym albo zużytym boisku podskakiwać w ostatniej chwili. Obie sytuacje psują przyjęcie zawodnikowi, który przykłada kij za późno albo trzyma go pionowo. Na takim boisku pomaga to samo co na suchym boisku, tylko w większej dawce: kij wcześniej na ziemi, mocniej pochylony nad piłką, ciało za piłką, a nie obok niej. Przy podskakującej piłce lepiej przyjąć ją przed sobą i zamortyzować w dół niż próbować chwytać ją z boku.
Mokra murawa wpływa też na chwyt: śliska owijka i mokre dłonie sprawiają, że kij łatwiej obraca się w ręce przy kontakcie z mocnym podaniem. O wyborze owijki na deszcz piszemy niżej, w części o sprzęcie.
Błędy, które psują przyjęcie
| Błąd | Objaw | Poprawka |
|---|---|---|
| Kij za późno na ziemi | Piłka przechodzi pod główką. | Kij nisko, zanim podanie dotrze. |
| Kij pionowo | Piłka po podskoku przeskakuje nad główką. | Pochyl kij nad piłką. |
| Twarde ręce | Piłka odbija się od kija na metr albo dwa. | Miękki chwyt prawej ręki i cofnięcie rąk w chwili kontaktu. |
| Przyjęcie pod stopami | Piłka zatrzymana za blisko ciała nie daje miejsca na kolejne zagranie i łatwo trafia w but. | Przyjęcie przed stopą, na długość kija od ciała. |
| Obieganie rewersu | Zawodnik obiega piłkę, żeby przyjąć ją forhendem, i traci czas. | Ćwiczenie rewersu tyle samo co forhendu. |
| Patrzenie tylko na piłkę | Po przyjęciu zawodnik dopiero zaczyna szukać partnera. | Rozejrzeć się przed podaniem, a nie po nim. |
Plan nauki przyjęcia w pięciu etapach
Przyjęcia nie uczy się wszystkiego naraz. Kolejne etapy dodają po jednym utrudnieniu; do następnego przechodzi się wtedy, gdy poprzedni wychodzi bez zastanawiania się. Ile to trwa, zależy od zawodnika i liczby treningów, dlatego nie podajemy tygodni.
- Forhend w miejscu. Wolne podanie z przodu, przyjęcie zatrzymujące przed prawą stopą. Cel: piłka leży nieruchomo na długość kija od ciała.
- Rewers w miejscu. To samo z lewej strony. Cel: przyjęcie bez obiegania piłki.
- Przyjęcie kierunkowe. Pierwszy kontakt kieruje piłkę w bok albo do przodu, w miejsce wskazane przez partnera. Cel: kierunek ustawiony kątem główki, bez drugiego dotknięcia.
- Przyjęcie w biegu. Podanie do biegnącego, przyjęcie w tempie biegu, z obu stron. Cel: zawodnik nie zwalnia przy przyjęciu.
- Przyjęcie pod presją. Najpierw z biernym obrońcą, potem z aktywnym. Cel: przyjęcie po stronie, której obrońca nie sięga, i bez zasłaniania piłki ciałem.
Postęp łatwo sprawdzić liczbą. W serii 10 podań licz przyjęcia, po których piłka zostaje w zasięgu kija i można od razu zagrać dalej. Gdy wynik w danym etapie jest powtarzalny, dodaj mocniejsze podanie albo przejdź do kolejnego etapu. Piłka górna to osobny etap, tylko z trenerem.
Sześć ćwiczeń przyjęcia dla par i małych grup
Ćwiczenia są na boisko, dla dwóch do czterech osób. Ćwiczenie z podaniem o ścianę i przyjęciem opisaliśmy we wpisie Trening w domu i na podwórku – 6 ćwiczeń z kijem i piłką; tu go nie powtarzamy. Ćwiczenia z mocnym podaniem i z piłką górną tylko w nagolennikach i z ochraniaczem na zęby, pod nadzorem trenera.
W każdym z nich uczy się także podający. Podanie ma iść po ziemi, bez podskoków, w kij partnera albo w miejsce, do którego partner wybiega, a nie w jego stopy. Siłę podania dobiera się do etapu: wolne, gdy partner uczy się zatrzymania, mocniejsze, gdy przyjęcie w miejscu wychodzi powtarzalnie. Partnerzy co serię zamieniają się rolami. Zbyt mocne podanie na początku nauki nie uczy przyjęcia, tylko uczy unikać piłki.
- Przyjęcie z trzech kierunków. Zawodnik stoi w środku, trzech partnerów w odległości 8–10 metrów: z przodu, z prawej i z lewej. Partnerzy podają po kolei pushem, zawodnik przyjmuje i oddaje temu samemu partnerowi. Z prawej przyjmuje forhendem, z lewej rewersem. Seria to 12 podań, potem zmiana.
- Przyjęcie kierunkowe do bramki ze znaczników. Dwa znaczniki metr od siebie, dwa metry w bok od zawodnika. Partner podaje, zawodnik pierwszym kontaktem kieruje piłkę między znaczniki i rusza za nią. Raz w prawo, raz w lewo.
- Przyjęcie i obrót. Zawodnik stoi tyłem do pola, partner podaje z przodu. Zawodnik przyjmuje, obraca się z piłką i podaje do trzeciej osoby za sobą. Po kilku seriach za zawodnikiem staje bierny obrońca, który tylko pokazuje kijem stronę, a zawodnik przyjmuje po przeciwnej stronie.
- Przyjęcie w biegu po linii. Zawodnik biegnie wzdłuż linii boiska, partner podaje mu pod kątem do przodu. Przyjęcie bez zatrzymania, w tempie biegu, i podanie powrotne. Potem to samo z drugiej strony, z przyjęciem rewersem.
- Przyjęcie z jednym kontaktem. Trzech zawodników w trójkącie, piłka krąży. Zasada: przyjęcie i podanie, bez dodatkowego dotknięcia. Ćwiczenie wymusza przyjęcie kierunkowe, bo po zatrzymaniu w miejscu nie da się podać dalej jednym ruchem.
- Dwa na jeden w kwadracie. Kwadrat 10 na 10 metrów, dwóch atakujących i jeden obrońca. Atakujący utrzymują piłkę podaniami; punkt za każde przyjęcie, po którym obrońca nie dotknął piłki. Obrońca gra tylko kijem, bez kontaktu z ciałem rywala.
Do ćwiczeń przyjęcia przydaje się kilka piłek, żeby nie tracić czasu na bieganie po jedną. Karta piłki TK Dimple Ball opisuje ją jako podstawową piłkę na treningi i mecze, z fakturowaną powierzchnią dimple, w trzech kolorach: białym, żółtym i różowym. Inne modele i ich przeznaczenie według kart znajdziesz w kategorii piłki do hokeja na trawie.
Co w sprzęcie pomaga przyjmować
Przyjęcie to przede wszystkim technika, ale dwie rzeczy w sprzęcie mają na nie wpływ. Pierwsza to długość kija: za długi kij utrudnia zejście nisko z główką, a za krótki wymusza nadmierne pochylenie. Jak dobrać długość, opisuje nasz przewodnik po rozmiarach. Druga to owijka: śliski chwyt sprawia, że kij obraca się w dłoni przy kontakcie z mocnym podaniem, zwłaszcza na mokrym boisku. Owijkę, która trzyma dłoń, dobierzesz w kategorii owijki na kij hokejowy.
Profil wygięcia też ma znaczenie. Wpis o zagraniach opisuje, że kij z punktem maksymalnego wygięcia bliżej główki zwykle ułatwia wejście pod piłkę, kosztem trudniejszego przyjęcia; karty sztywnych kijów z dużym udziałem karbonu też zaznaczają, że wymagają czystszego przyjęcia. Jeśli dopiero uczysz się przyjmować, kij bardziej wybaczający ułatwi Ci pracę. Kije wszystkich marek z naszej oferty, z profilem i poziomem według kart, znajdziesz w kategorii kije do hokeja na trawie.